رنگین کمان

بررسی مشکلات آموزش جغرافیا درمدارس

به نام خدا

موضوع تحقیق:

بررسی مشکلات آموزش جغرافیا در مدارس

تهیه کننده: مجتبی غلامی کارشنارش ارشد جغرافیایی طبیعی

پاییز:1390

مقدمه:

بدون تردید همه ی علوم مفیدند اما برخی ازآنها درزندگی حال وآینده ی ما نقش بیشتری دارند. یکی آز آن علوم،علم جغرافیا می باشد.جغرافیا علمی است که به روابط متقابل انسان ومحیط به منظور بهترشدن شرایط رندگی انسان می پردازدو یک علم کاربردی وبه روز ودر یک جمله می توان گفت یک دانش تخصصی می باشد .جغرافیابرخلاف علوم دیگرمانند فلسفه،روانشناسی و... مبتنی براصول عینی وپدیده های روبه رو ست که درمحیط وفضای زندگی انسان قابل دیدن هستند ازطرف دیگرجغرافیا یا علومی مانند زمین شناسی،خاکشناسی،آب وهواشناسی وریاضیات ارتباط نزدیک دارد.به گفته ی جورج کیش استاد جغرافیا دردانشگاه میشیگان امریکا(عمرجغرافیا باعمرانسان ساکن سیاره ی زمین برابر است) که بیانگرارزش واهمیت جغرافیا وهمگام بودن آن باحیات انسان می باشد. بنابراین پیشرفت این دانش نیازمند نگرش واندیشه ی بیشتری می باشد.

برای آموزش بهتر جغرافیا درمدارس موانع ومشکلات مهمی وجوددارد که می توان آنهارادردوبخش اساسی موردبررسی وتحلیل قراردادکه این موانع شامل دوبخش اصلی یعنی شیوه های تدریس وارزشیابی می باشند.

الف-شیوه های تدریس:

شیوه های تدریس روش های می باشند که به امرآموزش به یاددهنده کمک می کنند وفرآیندآموزش را تسهیل می نمایند بنابراین به کاربردن روشهای تدریس مناسب وبیان آنها به نحوزیبا وشایسته با توجه به نوع مطالب درسی وآموزشی درشکوفایی استعدادهای یادگیرندگان نقش حیاتی وانکارناپذیر دارندوهرگونه کاستی دراین زمینه می تواند ضربات جبران ناپذیری رابرپیکره ی آموزش وتدریس وارد نماید.ارائه ی یک تدریس مفیدوکارآمد نیازمند یک سری ابزار ووسایلی می باشد که می تواند درتفهیم بهتر مطالب به آموزندگان کمک شایانی بنماید. اما ممکن است در بعضی مواقع فرآیندوجریان آموزش وتدریس با موانع ومشکلاتی مواجه شود،که این موانع با توجه به نوع رشته ی تدریس ومقطع متفاوت می باشند.یکی ازدروسی که آموزش آن به طورکلی با مشکلات وسختی های همراه می باشد درس جغرافیا درمقطع متوسطه می باشد که درذیل به برخی ازمحدودیتهای آموزش این رشته وراه حلهای بیان شده پرداخته شده است.

موانع ومحدودیتهای آموزش درس جغرافیا:

1-عدم شناخت کارکرد ونقش عناصروعوامل آموزشی.

2-برگزارنشدن دوره های آموزشی ضمن خدمت درطول سال واستفاده نکردن ازاساتید متخصص در این رشته.

3- کمبود امکانات سمعی وبصری و به خصوص نقشه ، رایانه ، سی دی های ونرم افزارهای آموزشی مناسب با تدریس این رشته.

4-عدم استفاده ی بهینه از وسایل فوق در صورت وجود آنها به علت نبود آموزشهای لازم به دبیران.

5- کمبود فضای آموزشی مناسب .

6- آشنایی کم معلمان با رویکردهای جدیدو شیوه های تدریس نو.

7- کم تجربه بودن دانش آموزان در کارهای گروهی و بی نظمی های ناشی از آن.

8- وجود مدیریت سنتی پایبند به رویکرد سنتی در مدرسه ها و توجیه نبودن کادر اداری.

9-عدم پذیرش درس جغرافیا به عنوان یک درس کاربردی.

10-نبودن آزمایشگاه تخصصی برای آموزش جغرافیا.

11-نبودامکانات مالی دربعضی ازآموزشگاهها به منظورانجام اردوها وگردش های علمی.

12-عدم انگیزه ی دانش آموزان به یادگیری درس جغرافیا.

13-عدم انجام پروژه های تحقیقاتی مرتبط با تدریس.

14-دسترسی نداشتن بعضی ا زدانش آموزان به منابع تحقیقاتی مانند اینترنت،اینترانت ،نقشه ها ونرم افزارهای آموزشی درمدارس.

15-به کارنگرفتن دبیران تخصصی دراین رشته دربعضی مدارس وارائه نمودن آن به صورت اضافه کاربه سایر دبیرانی که دراین زمینه آشنایی لازم وصلاحیت علمی نداشته اند.

16-وجودنداشتن بازدیدهای علمی وتحقیقاتی برای دبیران مرتبط با رشته ی جغرافیا.

راهکارهای اجرایی:

1- اگر بپذیریم برای انجام هر تحولی ابتدا لازم است فرهنگ سازی شود باید از طریق رسانه های گوناگون در سطح جامعه اطلاع رسانی کافی صورت بگیرد تا عموم مردم بدانند کارکرد عناصر آموزشی تغییر کرده و نقش دانش آموزان از پذیرندگی به جستجو گری و نقش معلم از انتقال دهندگی به هدایت گری متحول شده است.

2- برگزاری دوره های ضمن خدمت برای معلمان و مدیران و کادر اداری باید جدی تر گرفته شود و انواع جدید روش های تدریس به طور عملی آموزش داده شود.

3- برگزاری جشنواره های تدریس در مناطق گوناگون می تواند به نهادینه شدن هر چه بیش تر روشهای تدریس نو بینجامد و ابتکارات و خلاقیت های صورت گرفته شناسایی شوند و عمومیت پیدا کند.

4- تامین امکانات مناسب و از آن مهمتر ایجاد فرهنگ استفاده ی درست و موثر از آنها باید در دستور کار قرار بگیرد.باید مدیران مدارس را توجیه کرد که امروزه رایانه و سی دی های آموزشی از لوازم اساسی مدرسه ها هستند و اهمیت آن ها از سایر تجهیزات کم تر نیست.و این وسایل جنبه ی کاربردی و مصرفی دارند و نباید چون کالای لوکس و تزئینی دور از دسترس دانش آموزان وچه بسا معلمان قراربگیرند.

5-باید دانش آموزان را نسبت به رعایت نظم وانظباط درحین انجام کارهای گروهی تشویق نمود وبه آنها آموزش داد که یکی از راههای موفقیت درامریادگیری انظباط گروهی می باشد زیرا هرگونه بی نظمی وتوجه باعث خلل درفرآیند یک آموزش خوب می باشد.

6- در طول سال تحصیلی حداقل یکی دو بار با همکاری آموزشگاه ازایستگاه های هواشناسی، سد ها کارخانه هاومراکز تحقیقاتی.... درقالب اردوها وگردش علمی بازدیدی صورت بگیرد ونتایج این بازدیدها درآموزشگاه انعکاس یابد.

7-باید دردانش آموزان با ایجادروش های مناسب آموزش، این نگرش را به وجودآورد که جغرافیا یک دانش کاربردی است وصرفا نباید به تدریس مطالب آن به صورت تئوری اکتفاکرد.

8-ایجاد آزمایشگاههای تخصصی درزمینه ی آموزش مطالب متنوع وگوناگون جغرافیا به منظوریادگیری بهینه وایجاد انگیزه دردانش آموزان.

9-وادارکردن دانش آموزان به انجام پروزه های تحقیقاتی وبیان آنها درکلاس به طوری که درفرآیند آموزش موثرواقع شود

10-فراهم کردن زمینه وبسترمناسب برای دسترسی ساده وآسان دانش آموزان درهرنقطه به منابع تحقیقاتی وآموزشی مرتبط بادرس جغرافیا

11-با توجه به علمی وتخصصی بودن درس جغرافیا،باید مسولین امر نسبت به ،بکارگیری دبیران مرتبط با این رشته اقدام نموده

12-مدیران مدارس ودست اندرکاران باید با انجام مشاوره های لازم زمینه ی ترغیب دانش آموزان را نسبت به فراگیری درس جغرافیا ودروسی ازاین دست مهیا نمایند تا دانش آموزان احساس یاس وسرخوردگی نسبت به یادگیری این دروس ننمایند.

12-باید دانش آموزان را نسبت به انجام دادن تحقیقات وپژوهش های مرتبط با هردرس ترغیب وتشویق نمود وانجام هربررسی علمی را به عنوان جزء لاینفک آموزش ووظیفه ی دانش آموزان قلمداد نماییم وبا این عمل دانش آموزان را به فعالیت آموزشی وعلمی وادار کنیم.

13-با توجه به علمی وتخصصی بودن درس جغرافیا،باید مسولین امر نسبت به ،بکارگیری دبیران مرتبط با این رشته اقدام نموده تا افراد مربوطه در انتقال مفاهیم علمی وارزشی جغرافیا دچارسردرگمی وابهام نشوند.

14-باتوجه به این که بیشرمحتوای کتب جغرافیا درزمینه های علوم طبیعی مانند آب وهواشناسی،زمین شناسی، خاکشناسی وبه طورکلی جغرافیای طبیعی می باشد باید برای آگاهی هرچه بیشر دبیران گردش های علمی از مناظر وچشم اندازهای طبیعی وبازدید از سازمانهای مانند هواشناسی دردستورکارقرارگیرد که متاسفانه بیان کردن این مطالب به زعم عده ای مضحک وخنده آور می باشد.

ارزشیابی:

ارزشیابی بخشی از فرایند یاددهی –یادگیری است .همه دست اندر کاران امور آموزشی و تربیتی با کلمه ی ارزشیابی وامتحان آشنایی دارند. اگر بگوییم که ارزشیابی حلقه مفقوده یادگیری محسوب می شود زیاد به خطا نرفته ایم چرا که از یک نظر ارزشیابی آخرین حلقه از فعالیتهای آموزشی معلم و برنامه درسی محسوب می شود واز نظردیگر ارزشیابی در روشهای فعال تدریس جغرافیا باید مقدم واستمراردهنده برنامه های درسی و فرایند تدریس شمرده شود. همه گمان می کنند که ارزشیابی مخصوص اندازه گیری دانش ها ومهارت های دانش آموز از مطالب مطرح شده در کلاس است در حالی که ارزشیابی باید شامل برنامه درسی وفعالیت های معلم در کلاس ونحوه تدریس وی نیز باشد و بعنوان ابزاری برای درک نقیص برنامه و روند تدریس ویادگیری دآنش اموز به کار رود.حال میتوان گفت که ارزشیابی بخشی از فرایند یاددهی-یادگیری است و جدا از ان ودر انتها آن قرار نمی گیرد.

موانع ومحدودیتهای ارزشیابی درس جغرافیا:

1-درخدمت نبودن شیوه های ارزشیابی درفرآیند آموزش ویاددهی.

2 عدم توجه به تفاوتهای فردی وتواناییهای دانش آموزان

3-تکیه نمودن صرف بر محفوظات دانش آموزان.

4-عدم علاقه بعضی ازفراگیران به خواندن مطالب تدریس شده

5-زیادبودن دانش آموزان در بعضی ازکلاسها.

6-عدم بازخورد مثبت ارزشیابی ها دردانش آموزان

ب- راهکارهایی اجرایی شیوه ها ارزشیابی

1-شیوه های ارزشیابی باید به خدمت آموزش در آیند تادرفرآیند آموزش به نحو شایسته موثر واقع شوند واگر این روشها به درستی اعمال نشوند جریان آموزش دچارخلل وکاستی خواهدشد . ولی در شرایط موجود این آموزش است که در خدمت ارزشیابی قرار گرفته است.و دانش آموز تنها طالب موضو عاتی هستند که در ارزشیابی ها مطرح می شوند.دانش آموزان با آوردن کتاب های گنجینه ی سوالات به کلاس از معلم می خواهند که تنها در چارچوب آن عمل کند این موضوع کل جریان طبیعی آموزش را مختل می کند.

2-درارزشیابی بعضی ازدروس نباید فقط بر محفوظات دانش آموزان تکیه کرد بلکه ارزیابی به صورت عملی باعث روشن شدن وضعیت دانش آموزان ومیزان یادگیری وفعالیتهای علمی او می شود

3-درارزشیابی باید به تفاوتهای فردی دانش آموزان توجه شود.

4-باید به فراگیران آموزش داد که جغرافیا علمی متناسب با نیازهای روزمره زندگی انسان است ونباید به عنوان گرفتن نمره آن را مطالعه کرد بلکه یک نوع اطلاعات ضروری می باشد.

5-مدیران مدارس باید برای بازدهی بهترآموزش تعداد دانش آموزان هرکلاس را دریک نرم خاص قراردهند تا بتوان در ساعت معین ازهمه آنها به نحو شایسته ارزشیابی به عمل آید.

6-رویکردهای نو در سنجش و ارزشیابی با تاکید بر آزمون های مستمر و پویا و بازخورد موثر به دانش آموزان در فرایند آموزش جهت گیری شده اند. بنابر این باید در حین آموزش به ارزشیابی مستمر و سوال محور و تحول آفرین بها داد که به دانستن و قدرت کشف مجهولات را به ارمغان می آورد و تا حد امکان از ارزشیابی ها پایانی پاسخ محور و منفعل فعلی فاصله گرفت.

نتیجه گیری:

با توجه به اینکه جغرافیا علمی کاربردی است وبا محیط زندگی ونیازهای روزانه انسان ارتباط مستقیم وتنگاتنگ دارد ومبتنی برپدیده های عینی می باشد وهمچنین بابعضی ازعلوم دیگردرتعامل است می توان به نتایج زیر دست یافت

1-برای شناخت هرچه بهتر جغرافیا بایددراین زمینه یک اطلاع رسانی وفرهنگ سازی اصولی و صحیح انجام شود تافراگیران با یک آگاهی بیشتری دراین وادی گام بردارند.

2-یکی اززمینه های ارزنده ای که می توانددرپیشبرداهداف دانش جغرافیا کاربرد داشته باشد استفاده از روشهای نوین تدریس درامرآموزش وهمچنین به کارگیری وسایل کمک آموزشی در این مورد می باشد.

3-مسولین ذیربط باید امکانات مالی وآموزشی را دراختیارمدیران مدارس قراردهند تابتوانند ازاین امکانات درجهت تهیه ی ابزارکمک آموزشی مناسب با تدریس درس جغرافیا اقدام شود

4-به کارگیری مدیران لایق وشایسته واگاه به نیازهای روزدانش آموزان به دور سلایق مختلف دراین خصوص می تواند یک عنصر اساسی ومهم تلقی شود.

5- دسترسی داشتن به موقع به مجلات تخصصی آموزش جغرافیا می توان کمک شایانی به اندوخته های دبیران این رشته وغنی نمودن ذهن وفکرآنها نماید

6-برگزاری دوره های ضمن خدمت با استفاده ازاساتید مجرب وکارآزموده هرچندیکبار می توان گامی موثردرپیشرفت اهداف آموزشی درس جغرافیا تلقی گردد.

7-برگزاری اردوهای علمی وتحقیقاتی وبازدید ازمناظر طبیعی وچشم اندازهای فرهنگی برای دبیران رشته ی جغرافیا ضروری به نظر می رسد.

+ نوشته شده در یکشنبه بیست و هشتم اسفند ۱۳۹۰ ساعت 12:43 توسط مجتبی غلامی |

توصیف شهادت

«شهادت»

زندگی زیباست اما شهادت زیباتراست

منت خدای را عزّوجل که طاعتش موجب قربتست وبه شکراندرش مزید نعمت.هرنفسی که فرو می رود مُمد حیات است وچون بر می آید مفرح ذات.

*هنگا می که سینه ی پهن دشت شجاعت ها وفداکاری هارا را می شکافیم ودرباغ زیبای حیات گل های شقایق وشبنم را کنار می زنیم آنچه بیش ازحد خودنمایی می کند ورخ می افروزد واژه ی زیبا ،بی بدیل وچشم نوازبه نام شهادت است،واژه ای که رمزوصال به آن یک عشق حقیقی والهی است که فقط درسینه ی مجاهدان طریق حق نهفته است ودر چشم بابصیرت پاکدلان بی ادعا قابل رویت می باشد.

*شهــادت هنر مردان الهی است،هنری زیبا ودل انگیزکه نگارگران عرصه ی هنرازترسیم آن عاجز وصرافان مُلک سخن ازتقریر اوصاف باسق وبدیع آن متحیرند.کلمه ای طیبه که معراج مجاهدان وارسته ،کعبه ی آمال عارفان خودباخته ومیعادگاه مبارزان نستوه است.شهــادت ،بردن جان درمسلخ عشق، تعلق نداشتن به ظواهر وتزویرهای مادی،درجوار حضرت دوست آرمیدن،زندگی جاودانه وسرمدی یافتن است ،نسیمی روح نواز می باشد که تنها بردلهای عاشقان واقعی می وزد وچشمه ای جوشان است که نوشندگان حقیقی هیچگاه از نوشیدن سراب ازلی آن سیراب نمی شوند.شهـادت کلمه ای مقدس ومکرم است که وصال یافتگان بدان شهره ی ابدی می یابند وبه مثابه ی دریای بیکران ولایتنهی است که دست یافتن به عمق معانی وسیع آن غیر ممکن می باشد وتنهاغواصان ژرف اندیش به کُنه معارف بلندآن دست میا بند ،خوانی گسترده است که درسرزمین عشق به معبودحقیقی پهن گردیده که فقط عاشقان حضرت دوست می توانند ازآن ارتزاق نمایند.نوشیدن جام حیات ابدی ازدست محبوب ازلی است،قله ای رفیع درجایگاه عالم والای انسانی است که برای رسیدن به آن باید بسیاری ازلذات وآنات شیرین دنیا را لگدکوب نمود.پروازعاشقانه مردان الهی درآسمان لا یتنهاهی عشق به خداوند می باشد.

*صبغه ای الهی ومقدس است که تنها با رنگ ولعاب معرفت وبصیرت شناخته می شود،درفشی برافراشته بربام منیع ترین قله های کرامت وانسانیت است که با دست مجاهدان ومردان مرد به اهتزاز درمی آید،بحری بیکران است که شناگران آن، طوفانهای مواج وخروشانش را با عشق به جان می خرند وسواربرامواج پرتلاطمش به ساحل فلاحت ورستگاری جاودان می رسند،آسمانی لا یتناهی است که دیدن مناظردلنشینش چشمها را خسته نمی کند .شهـادت عطیه ای الهی ازجانب خداوند است که سهم هرکس نمی شود بلکه گوهری گران سنگ وباارزش است که به سوی صاحبش برمیگردد (قدرزر،زرگرشناسد،قدرگوهر،گوهری).والاترین مکتب هنری است که هنرمندان عرصه ی آن ،بادرجه ی ممتازوعالی آن رابه پایان برده اند،میراث ماندگارکسانی است که خداوند آنهارا واسطه ی شفاعت ونجات بشریت درروزقیامت قرارداده است.معمای پیچیده است که حل کردن آن ازعهده ی هرذی شعوری برنمی آید،شاه کلید درهای بسته است ،درهای که جز با اخلاص و اعتقاد به وحدانیت گشوده نخواهند شد،آینه ی تمام نمای محبوبیت یافتن به آستان منزه وبی همتای لم یزلی می باشد،تجلی گاه با ارزش ترین معرفت وشعورانسانیت است.ریسمانی محکم است که چنگ زنندگان به آن درچاه ظلمانی دنیا گرفتار نخواهند شد.شهــادت عنصری گران مایه است که مس وجود مردان الهی را به کیمیای عشق مبدل کرده وشهیدان یگانه کسانی هستند که این اکسیرعشق ومحبت را با اخلاص به جان خویش خریده اند،ارجمند ترین درجه ایثاروازخودگذشتگی وپرفروغ ترین شمعی است که هیچگاه خاموش نخواهد شد،پرتوی آسمانی والهی است که بردلهای وارسته تابیده میشود وشعاع انوارآن روشن کننده ی مسیرگمشدگان است.عالی ترین مقام ومنصبی می باشد که شایسته ی هرکسی نبوده و تکیه کنندگان برآن شهیدان والا مقامند،مسندی دلنشین است که با تکبر وغرور نمی توان به آن تکیه زد،کاخی عظیم است که ستون های آن ایمان و تقوی می باشند،ردای فاخروسرخ رنگ است که برقامت رعنای مجاهدان فی سبیل الله دوخته شده ،درّی گرانبها ومدالی افتخارآمیزاست که برگردن شهیدان عشق آویخته شده که تنهادرمیدان فداکاری وگذشت بدست می آید برترین وناب ترین هدیه ی خداوند به بندگان محبوب خویش می باشد

شهــادت حماسه ای ماندگاردرتاریخ بشریت است که عده ای حسرت رسیدن به آن رادارند،مکتبی پررمزوراز است که هرکسی قادربه گشودن اسراربی پایان آن نیست،شهــادت،پوشیدن جامه ی افتخاروفضیـلت،گام نهادن دروادی معرفـت،تکیه زدن برمسند بصیـرت،جان دادن درراه عـزت،سرسپردگی دربرابر ولایـت،رسیدن به ساحل فلاحـت،تسلیم شدن درمقابل الوهـیت،درس خواندن درمکتب ربوبـیت،تن ندادن به تکبرورخـوت،جلوه گاه عشق ومعـرفت،بهترین لحظه ی پرازحـلاوت،پرفروغ ترین شمع ابدیـت،رفیع ترین قله ی کرامت، ودر یک جمله میعادگاه فداکاری وسخـاوت است.

+ نوشته شده در یکشنبه بیست و هشتم اسفند ۱۳۹۰ ساعت 12:31 توسط مجتبی غلامی |

وصف بهمن ماه

« به استقبال بهمن »

مائیم مفهوم راز عشق،ازهجرتا کرانه ی وصل،باواژه ی خورشید برسینه ی دشت روئیدیم ودرچشم سحر گلهای سپیده ازنورنشاندیم.دیروز صَلای عشق زدیم وامروزبرسینه ی دشت پیام سرخ ایثار نوشتیم.

وقتی که سموم جانکاه و سوزان پرچمهای سرخ نیلوفران خاکی را به زمین می افکندوسپیده ی صبحگاهی مدام با رخساری خونین بر صفحه ی سیاه حیات نمودار می شدوروزهای روشن چون شب ظلّام رو به افول می نهاد وجامه ی تزویر وتدلیس تن زخم خورده ی تاریخ را در حجاب بی عفتی های خود مستور کرده بود وگرد بادخشن و بی رحم خزان برگهای زرین ودرخشان را درهبوب سردو ناملایم خود به رقص در می آورد وگلدان بی روح تاریخ ایران مشحون از خارهای تعدی وستم بودو...

ناگهان خورشیدی تابنده از شرق ظهورکردکه با طلیعه ی تابانش حقایق مستور ومکتوم شده را در پشت پرده های جها لت وتاریکی نمایان نمود. او فانوسی درخشان برلب دریای مواج خشم مردم وناخدایی بود که سفینه ی طوفان زده بشریت را درمیان امواج سهمگین ومهلک با درایت در نهایت فلاحت ورستگاری به ساحل سعادت رهنمون شداو کسی نبود جز امـــــام خمیــــــــنـی(ره)

بهمــــن، آمدن پیـر جمــاران، طلیعه ی خورشید یــــاران ،پیروزی قیـام سربــــداران،نـزول گـل واژه های ایمــان،تجلی روح زمــان،دمیدن عطر بهاران،بارش نور قرآن، به ثمر نشتن خون شهیـدان ،بریدن شـاخه ی خسـان،پایان عمر خــزان وافول جوردونــان است.

بهمـــن،غـزل شهــــادت،مثنـوی شهــــامـت،قصیده ی رشـــــادت، دوبیتـی صداقـــــت ،رباعــی معرفــت،ترجیع بنـدی عرفــــانی،ترکیـب بندی روحــــانی، ،قطعه ای سـرمـــدی،قالبـی پـولادی و مسمـطی هزار بند است ، بهمـــن قافیه ی شعر زرین انقلاب ،ردیف دل انگیز دیوان شاعـران ،بوستـانی پرنـگار ،گلستـانی پر بهـار،شاهنامه ای استـوار،تذکره ای ماندگاروگنجینه ای رازدار بر لوح سیمین و نگارین دیوان فاخرشعرزمــان است که به صراحت ادبیــات معاصر در توصیف اوصاف باسق وبدیع آن عاجز است.

ای بهمــــــن: سرود زیبـایت ترنـم عاشقان،تمثـال در خشـانت منـظر معشوقان،زمـزمه ی نامـت تسبیح مجاهـــدان وپایـداری نامـت خـون شهیـــدان است.

ای بهمــــــــــــــن:

من نــام تورا به عاشقــان خواهـم گفت

برلاله رخـــان مهربــــان خواهم گفت

من نــام تورا به سینه حک خواهـم کرد

برخلق جهــان به صدزبـان خواهـم گفت

+ نوشته شده در سه شنبه بیست و سوم اسفند ۱۳۹۰ ساعت 10:48 توسط مجتبی غلامی |

وصف نماز

« نمــــــــاز»

به نام نقش بند صفحه ی خــاک عِــــذار افروز مه رویان افــلاک

خداوندی که درذاتش علل نیست جهانداری که درمُلکش خلل نیست

الهی یکتایی،بی همتایی،قیوم وتوانایی،از عیب مصفایی،ازشریک مبرایی، جان داروی دلهایی، مَسند نشین استغنایی،به توزیبد مُلک خدایی.

انسان درمسیر حرکت خود دراین حیات مادی وفریبنده لحظاتی به یادماندنی وشیرین را سپری می کند،که از بین آنهالحظه ای شیرین تر ازبرقراری ارتباط قلبی با خالق خود برای او وجود ندارد که آن لحظه ی ماندگار چیزی جز ادای نماز نمی باشد.جایگاه وارزش نمازدردین اسلام همانند مقام وجایگاه سر برای تن وجسم آدمی است.بنابراین نماز دردین مقدس اسلام از یک جایگاه وقداست خاصی برخوردار می باشد که قبولی سایر عبادات درگرو پذیرش نماز از جانب خداوند بلند مرتبه می باشد.

نماز زیباترین مفهوم ومصداق عبادت است ودر بین سایرعبادتها وفضیلت ها ،هیچ عبادتی نمی تواند به اندازه ی نماز قلب کوچک انسان را به دریای رحمت بی انتهای خداوند وصل نماید وروح آدمی را ازسرچشمه ی جوشان وخروشان الطاف وکرامات بی حدوحصرذات حق سیراب نماید.

نمازفرصتی مهم برای انسان است تا با آن بتواند روان خودرا درآب طهارت عشق ازپلیدیها پاک نماید،تجلی گاه عشق راستین عاشق به معشوق ازلی وتسلیم شدن محض دربرابر معبود جاودان است، آیینه ی تمام نمای حُب عابد به معبود ومحوشدن در صفات بی نهایت معشوقی است که دارنده ی تمام جمالات وکما لات عالم هستی می باشد، نمایش صفای باطن وعشق درونی مخلوق به خالق است ،بزرگداشت وتکریم مقام رفیع وبی بدیل خداوند،تنزیه،تسبیح وتهلیل گفتن ذات بی همتای باری تعالی وسخن گفتن بی پرده وابهام وبه دوراز هرگونه ریا وتزویر میان عاشق ومعشوق حقیقی است.

نمازعالی ترین عمل مومن ونجوای خالصانه ی او از سر عشق،دل بریدن وانقطاع ازغیر حق،نوشیدن شهد شیرین عشق ومستی ازشراب ناب الهی،غوطه خوردن در بحر لا یتنهاهی معرفت وعرفان حق تعالی،روی نهادن بردر میخانه ی عشق،چنگ زدن در ریسمان محکم الهی، جلا دهنده ی قلبهای زنگارزده ودلهای مکدر،راهنمای گمراهان به راه راست ،معراج مومن و وسیله ی تقرب جستن به جایگاه فنا ناپذیر عالم هستی می باشد،مقامی که از هرگونه تباهی ،فساد وتزلزل به دور است

نمازسفری بدون هزینه وعاری از هرتوشه وزاد به دیار بصیرت،گام نهادن دروادی خوش معرفت ،قدم زدن در باغ ربوبیت،بوییدن گلهای جمال وکمال خداوند است.استعانت در راه یافتن در طریق سعادت ،دوری جستن از ضلالت ورهنمون شد به ساحل نجات ،حضور یافتن برسر سفره ی کرامت وبخشش الهی وتداعی کننده ی این نکته است که خداوند بزرگتر از فکر واندیشه ی بشری وچیزی فراتر از عقل انسانی است.توجه به بعد معنوی این فریضه در کلام قرآن مجید ،بزرگان واولیای دین ما به خوبی روشن است که:

«الصّلاهُ عَمودُ دین»: نمازعماد وستون دین است،دین به مثابه ی خیمه ای است که نماز ستون ورکن محکم آن است وارزش وبهای دین به نماز است که بدون آن سایر فرایض ازدرجه ی اعتبار ساقط می باشند.

«الصلاهُ تَنهی عنِ الفَحشا وَالمُنکر»: نماز فریضه ای است که انسان را از آنچه که زشت وناپسند است باز می داردوسدی محکم در مقابل زشتی ها وپلیدی ها می باشد.اهمیت وارزش نماز به حدی است که پیامبر عظیم الشان ما درمورد آن می فرمایند که:« روشنی چشم من در نماز است:» همچنین امام خمینی در مورد این واجب الهی این چند بیت زیبا را بیان می کنند:

بردرمیــکده از روی نیــــــــــاز پیش اصحاب طریقت به نمازآمده ام

ازنهان خانه ی اسرار ندارم خبری به درپــیر مغان صاحب راز آمـده ام

تا کند پرتو رویت به دو عالم غوغا بردر هرذره به رازونیـــاز آمــــده ام

باباطاهرنیزدرمیان دوبیتی های زیبای خود به خوبی سرنوشت ومقصد کسانی را که به این فریضه روی آورده اند به نحوی روشن توصیف کرده است که:

خوشا آنان که الله یارشان بی بحمد وقل هو الله کارشان بی

خوشاآنانکه دائم درنمــازند بهشت جاودان بازارشان بــی

وکلام آخر اینکه نماز والاترین وبالاترین فریضه ی الهی می باشد که ارزش واعتبار حیات وممات آدمی به اقامه وتکریم این عمل پسندیده والهی بستگی دارد وهمانا گرامی ترین انسانها نزد خداوند باتقوی ترین آنها می باشد.

+ نوشته شده در سه شنبه بیست و سوم اسفند ۱۳۹۰ ساعت 10:46 توسط مجتبی غلامی |

بررسی نگرش دانش آموزان شهرستان الشتر به درس جغرافیا

به نام خدا

بررسی نگرش دانش آموزآن مراکز

پیش دانشگاهی شهرستان الشتربه درس جغرافیا

تهیه کننده :مجتبی غلامی

موقعیت شهرستان الشتر

شهرستان الشتردر 53 كيلومتری شمال خرم آباد و در قسمت باختر بروجرد واقع شده است. مركز شهرستان سلسله، شهر كوهستانی الشتر است.شهرستان سلسله از شمال به شهرستان دلفان و استان همدان، از شرق به شهرستان بروجرد و از جنوب شرقی به شهرستان خرم آباد محدود است. مركز اين شهرستان از نظر جغرافيايی‌در 48 درجه و 15 دقيقه درازای خاوری و 33 درجه و 51 دقيقه‌پهنای شمالی قرار دارد و ارتفاع آن از سطح دريا حدود 1600 متر است. دمای هوای اين شهرستان در تابستان‌ها گاه به 39 درجه بالای صفر و در زمستان ها به‌7 درجه زير صفر می‌رسد. ميزان بارندگی سالانه نيز حدود 450 ميلی متر است. از اين شهرستان تا خرم‌آباد حدود 53 كيلومتر فاصله است. اقتصاد الشتر، اقتصادی است که بر پايه كشاورزی استوار است و آب آن از رودها و چشمه ها تامين می شود.. گورستان قديمي سلطان مشرق، تپه گريران، دره تخت شاه (كهمان)، پل كاكارضا و دژ شينه از جمله مهم‌ترين مكان‌هاي ديدني و تاريخي شهرستان سلسله به شمار مي روند.

چکیده

جغرافیا در اغلب کشورهای جهان،بخشی از کل محتوای دوران آموزشی به شمار می رود.این علم،به پیوستگی و ارتباط متقابل انسان و پدیده های طبیعی اشاره دارد و به افراد کمک می کند ، این بعد نظام مند از زندگی انسان را کشف کنند.پژوهش حاضر ،به روش تحلیلی و با هدف آشنایی با نگرش ها و دیدگاههای دانش آموزان دوره پیش دانشگاهی شهرستان الشتر در درس جغرافیای پیش دانشگاهی انجام شده است.جامع آماری مورد نظر200 نفر دانش آموزان دختر و پسر بودند که در سالتحصیلی 91-90در دوره های روزانه تحصیل می کردند. حجم نمونه شامل 60 نفر یعنی 30 درصد جامعه آماری بود که به طور تصادفی و به نسبت مساوی از هر دو جنس انتخاب شدند.روش آماری مورد استفاده نیز روش درصد فراوانی بوده است.

واژه های کلیدی:نگرش دانش آموزان،آموزش جغرافیا،دوره ی پیش دانشگاهی،

شهرستان الشتر

1-مقدمه

استمرار و بقای هر جامعه مستلزم آن است که مجموعه ی باورها ارزش ها، رفتارها،گرایش ها ، دانش ها و مهارتهای موجود در آن، به نسلهای جدید منتقل شود و البته وسیله ی این انتقال ، آموزش و پرورش است.آموزش ، صرف نظر از اینکه کدام جنبه ی توسعه مد نظر است، ریشه ی همه ی توسعه هاست و موجب ارتقای مهارتهای انسانی و تشکیل سرمایه های انسانی می شود. جغرافیا در بیشتر کشورهای جهان،به اشکال گوناگون، بخشی از محتوای دوران آموزشی را، از دبستان تا دانشگاه در بر می گیرد. علم جغرافیا فراگیران را از چگونگی و پیچیدگی رویدادها و اوضاع و احوال محیطی دور و نزدیک مطلع می سازد و رابطه ی متقابل پدیده های طبیعی و انسانی را به تصویر می کشد.با توجه به جایگاه علم جغرافیا ،به عنوان دانشی میان رشته ای در ابعاد محلی و ملی نقش مهم ان در زندگی بشر می توان گفت ، نگرش مثبت فراگیران به این علم ،در اعتلای آن مفید و موثر است. از این رو، برنامه ریزی در مسائل مربوط به نظام اموزشی ، بدون توجه به نگرش و دیدگاه های فراگیران نسبت به درس ها، چندان موفق نخواهد بود.

2-بیان مسئله و ضرورت پژوهش:

آموزش و پرورش، به عنوان یک نظام ، دارای اجزا و عناصر متفاوتی است؛ازجمله: کتاب ، معلم و دانش آموز. هریک از این عناصر در نظام آموزشی جایگاه ویژه ای دارند و برای رسیدن به اهداف اصلی، نظام را یاری می کنند. از جمله اجزای اساسی و مهم این نظام ، دانش آموز و نگرش و علاقه ی اوست. درس جغرافیا نقش مهمی در تعلیم این افراد دارد و برنامه ریزان باید برنامه های خود را متناسب با نیازهای ویژه ی آنان طرحی کنند؛ با توجه به این که این نیازها متناسب با تحول و توسعه در جامعه پیشرفت می کنند. بد از پیروزی انقلاب اسلامی، تحولات اساسی در زمینه ی کاربرد و ضرورت فراگیری دانش جغرافیا، به ویژه در مراکز آموزش عالی، صورت پذیرفته است، به طوری که دانش جویان در سطوح متفاوت کارشناسی تا دکتری تخصصی، به فراگیری درباره ی این علم می پردازند. ار ان جا که آگاهی از نظرات فراگیران درباره ی علم جغرافیا ، باعث طراحی برنامه های منسجم می شود و به علاوه، از طریق این آگاهی می توان دید واقع بینانه ی داوطلبان را نسبت به انتخاب رشته ی جغرافیا و ادامه ی تحصیل در آن تقویت کرد، پژوهش حاضر، در پی کشف نگرش دانش آموزان به درس جغرافیا در مراکز پیش دانشگاهی شهرستان الشتر است.

-علاوه بر سوال اصلی، سوالات دیگری نیز به شرح زیر مطرح بوده اند:

1-نگرش دانش آموزان مراکز پیش دانشگاهی شهرستان الشتر به اثرات و نتایج آموزش جغرافیا چه

گونه بوده است؟

2- ارزیابی این دانش آموزان از درس جغرافیا و جایگاه آن چیست؟

3-اهداف کلی:

1-تعیین نوع نگرش دانش آموزان به آموزش جغرافیا؛

2-بالا بردن کیفیت آموزش جغرافیا؛

3-ارائه ی پیشنهاد بر اساس یافته های پژوهشی، برای کاربرد این نتایج در پژوهش های بعدی.

4-فرضیه های پژوهش:

1-در مراکز پیش دانشگاهی شهرستان الشتر، تعداد دانش آموزان علاقه مند به درس جغرافیا بیشتر از دانش آموزان بی علاقه است.

2-رفتار و ویزگیهای معلم جغرافیا ، در علاقه مندی دانش آموزان به درس جغرافیا بسیار موثر است.

3-استفاده از وسایل کمک اموزشی،نظیر نقشه، کره ی جغرافیایی نرم افزارهای آموزشی جغرافیا و نیز بازدیدهای میدانی –علمی دانش اموزان، در علاقه مند کردن انان به درس جغرافیا تاثیر بسیار دارد.

4-میزان سادگی و جذابیت مطالب درسی جغرافیا، در دوره ی متوسطه و پیش دانشگاهی برای دانش آموزان زیاد است.

5-جامعه ی آماری[1] و حجم نمونه:

جامعه ی آماری در پژوهش حاضر ،کل دانش آموزان دختر و پسر شهرستان الشتر مراکز پیش دانشگاهی بودند.بر اساس امارهای اداره ی آموزش و پرورش شهرستان الشتر، در سال91-90تعداد دانش اموزان مورد نظر 200 نفر بودند که 15 درصد آن ها را دانش آموزان پسر و 15 درصددیگر را دانش آموزان دختر تشکیل می دادند.لازم به ذکر است که در میان دهستان های شهرستان الشتر تنها فیروزآباد یک مرکز پیش دانشگاهی دخترانه دارد. و مرکزپیش دانشگاهی به علت کمی دانش آموز تعطیل شده است 92 درصد دانش آموزان دهستانی، در مراکز پیش دانشگاهی شهر به تحصیل مشغول بودند. در واقع، اکثر این دانش آموزان در مراکز شهری الشتر تحصیل می کردند.برای انتخاب نمونه ها و تکمیل پرسشنامه ، از روش نمونه گیری تصادفی با طبقه بندی پرسش نامه های دانش آموزان استفاده شد 30درصد از جامعه ی آماری(200نفر) به عنوان حجم نمونه یا گروه آزمودنی، انتخاب شدند.

6-پیشینه ی پژوهش:

بهره گیری از دیدگاه های دانش آموزان برای ارزیابی فعالیت های آموزشی و سنجش علاقه ی ان ها به مواد درسی ، روش معمول و شناخته شده ای است. پژوهش در زمینه ی آموزش جغرافیا نیز سابقه ای دیرینه دارد و در ایران اسلامی، مجله ی«رشد اموزش جغرافیا» ،جایگاه ویژ و مهمی را به خود اختصاص داده است.

درهین زمینه مقالاتی به صورت تالیف وترجمه به چاپ رسیده اند ازجمله:

دکترمحمدحسن گنجی(شماره1371،4) دکتر حسین شکوئی(شماره4ص 10-8) وعبدالرضا فرجی(شماره2،1364)، به آموزش جغرافیا درکشورهای انگلستان،ژاپن وآلمان توجه داشته اند.

دکتر بهلول علیجانی(شماره5،1365،ص9-4)،ودکتردره میر حیدر(شماره1364،4)، مقالاتی درمورد آموزش وبرنامه ریزی درجغرافیا درمدرسه های ایران ارائه داده اند.

دکترسیاوش شایان ونیز دکتر مهدی چوبینه مقالات متعددی درمورد آموزش جغرافیا درکشورهایی اروپایی ودوره های تحصیلی آموزشی ترجمه وتنظیم کرده اند.

دکتر مجید زاهدی(شماره های 1375،40،41) مقاله ای تحت عنوان آموزش جغرافیا درمدرسه های استان آذربایجان شرقی دردوقسمت شامل بخش نخست« اظهارات معلمان جغرافیا» وبخش دوم:« اظهارات دانش آموزان» که درآن، اظهارات ودیدگاههای معلمان ودانش آموزان رادرباره ی علاقه به درس جغرافیا بررسی کرده است

علاوه براین مقالات، سخن رانی ها ومقالاتی نیز درسمینارها ارائه شده اند که مهمترین ومشخص ترین آنها «اولین سمیناربررسی مسائل آموزش جغرافیا درایران بود». این سمینار دردانشگاه تربیت معلم تهران دراردیبهشت ماه سال1372برگزارشد.

7-اهمیت علم جغرافیا و آموزش آن:

جغرافیا در برنامه ی درسی ، نقش ممتاز و موثری دارد و عاملی اساسی برای آماده کردن جوانان برای زندگی در قرن بیست و یکم به شمار می رود(بیانیه ی انجمن جغرافیایی انگلستان1999).جغرافیا اهمیت خود را در سطوح ملی و جهانی نشان داده است.بحران ها و مسائل قرن بیست و یکم، بدون همکاری متخصصان رشته های گوناگون حل شدنی نیست و در این میان، تنها علم جامع و مناسب برای حل مسائل، علم جغرافیاست.

جغرافیا طریقه بهتر زیستن را به انسان می آموزد و در روشن کردن افکار جامعه ارتباط صحیح انسان با محیط اطرافش نقش مهمی دارد. وظیفه ی مسئولان آموزش و پرورش این است که در تمام برنامه های آموزشی ، از دوره ی ابتدایی تا دانشگاه ، این درس را بگنجانند.این امر سبب می شود،بیشتر فراگیران به علل نابرابری حاکم در محیط جغرافیائی بیندیشند و در برابر حفظ مجیط زیست احساس مسئولیت کنند و در راه توسعه یپایدار کشور بکوشند.جغرافی دانان در زمینه ی مدیریت و توزیع منابع و تصویر کلی از مسائلی چون : آلودگی محیط زیست،جمعیت،شهرنشینی،حمل و نقل،نابرابری ها و تعاملات میان امور تلاش می کنند

آن ها به جغرافیا نگرش سیستمی دارند این نگرش ، چارچوب روش شناختی مناسبی برای بررسی ساز و کار یک سیستم مهیا می کند و به جغرافی دانان کمک می کند، فرم تازه ای از جامعیت جغرافیایی بنا کنند (مقیمی،1381،ص20).

در واقع ، هدف اساسی از آموزش نوین جغرافیا، تربیت شهروندانی است که بتوانند در آینده با رفع مشکلات، به نحو شایسته ای ، جانشین نسا کنونی شوند. توجه به سرفصل ها و عناوین دروس جغرافیا، حاکی از این مطلب است که برنامه ریزان درسی با تغییر رویکرد از روش های پژوهشی و یادگیری سنتی، به موضوعات روز و مشکلات محیط پیرامون، فراگیران را برای هدف فوق آماده می سازد(چوبینه،1378،ص12).

8-محدوده ی مورد مطالعه:

محدوده ی مورد مطالعه شهرستان الشتر بود که بر اساس آمار سال1375 از دو بخش[2] ،6 دهستان،2 نقطه شهری 268 نقطه ی روستایی تشکیل شده است بر اساس نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال1375 شهرستان الشتر 74350نفر جمعیت دارد که نزدیک به 75% آنها در نقاط شهری و 25% در نقاط روستایی زندگی می کنند(آمارنامه ی شهرستان الشتر1375)مقطع زمانی مورد مطالعه در طرح ، سال تحصیلی 91-90)بود.بخش عمده ای از اطلاعات نیز از طریق مطالعات میدانی(تکمیل پرسشنامه)به دست آمد.

9-روش پژوهش و مراحل آن

به منظور بررسی نگرش دانش اموزان از روش تحلیلی[3] استفاده شد.در این روش،هدف،توصیف عینی ، واقعی و منظم خصوصیات موضوع مورد نظر بود و مراحل زیر دنبال شد:

10-جمع آوری داده ها

پس از انجام مطالعات مقدماتی از طریق مطالعات اسنادی و آرشیوی، برای بررسی نگرش دانش آموزان از پرسش نامه ای بسته پاسخ استفاده شد که نمونه ی آن در پیوست مقاله آمده است این پرسشنامه حاوی 14 سوال یک متغیره ، در ارتباط با فرضیه های پژوهش است .برای هر سوال ، پنج پاسخ؛ بسیار زیاد، زیاد،متوسط،کم و بسیار کم در نظر گرفته شد. البته برای رفع مشکلات پرسش نامه دانش آموزان یک کلاس پیش آزمون 2 به عمل آمد .

11-سازمان دهی داده ها:

بعد از جمع آوری داده های مورد نیاز بویژه تکمیل پرسش نامه در مراکز پیش دانشگاهی شهرستان الشتر استخراج و طبقه بندی داده های مربوط به پرسشنامه ها صورت گرفت.

12-مشکلات و تنگناهای پژوهش:

1-حساسیت برخی از مدیران مدرسه هاو دانش آموزان نسبت به انجام پژوهش و انتخابشان در حجم نمونه.

2- گستردگی میدانی عملیاتی پژوهش و کندی پیشرفت مطالعات میدانی،به ویژه تکمیل پرسشنامه ها ، به دلیل دوری و پراکندگی نمونه های منتخب در سطح شهرستان.

3-ارائه نشدن درس جغرافیا به طورهم زمان در یک نیمسال برای تمامی دانش آموزان.

4-مشکل هماهنگی مدیران مدرسه ها و دریافت پرسشنامه های تکمیل شده .

نهایتا" ،با توجیه مدیران و دانش آموزان نسبت به اهداف پژوهش و صرف وقت بیشتر و مراجعه به مراکز پیش دانشگاهی در دو نوبت (پایان هر نیم سال)،تا حدود زیادی این محدودیت ها برطرف شدند.

تنگناها و مشکلات آموزش جغرافیا:

در راه آموزش جغرافیا مشکلاتی نیز به چشم می خورند که پاره ای از آن ها عبارتند از:

1-کمبود امکانات سمعی – بصری ، به خصوص نقشه، رایانه و سی دی های مناسب. مهم تر از آن، استفاده ی بهینه نکردن از این امکانات است. برای مثال ، با وجود تاکید کتاب جدیدپیش دانشگاهی بر استفاده از رایانه، اینترنت و سی دی های آموزشی، متاسفانه بعلت ناهماهنگی در تامین امکانات و اجرای نامتناسب روش تدریس و ارزش یابی ، این کتابها به متونی غیر اجرایی، حفظی و کسل کننده و پوچ مبدل شده اند.

2-کمبود فضای آموزشی مناسب .

3-آشنایی کم معلمان با رویکرد های جدید و شیوهخ های نوین تدریس.

4-کم تجربه بودن دانش آموزان در کارهای گروهی وبی نظمی های ناشی ازآن.

5-وجود مدیریت سنتی پای بند به رویکرد سنتی در مدرسه ها و توجیه نبودن کادر اداری در مورد رویکرد های جدید.

6-نامتناسب بودن زمان با حجم کتاب ها

7-توجیه نبودن والدیندر این زمینه و اعتراضات آن ها که از جمله عوامل و موانع اجرای تدریس فعال است.

8-دست رسی نداشتن اغلب دانش آموزان شهرستانی به ابزار و لوازم کمک آموزشی، به طوری که فقدان یا کمبود این امکانات موجب کاهش علاقه ی آنان به درس جغرافیا ش همان طور که در مقدمه ذکر شد، چنانچه تحقیقات پایه ی علمی و منظم داشته باشند، می توانند در برنامه ریزی های درسی، مدیران و مسئولان آموزشی نظام آموزشی را یاری دهند. با توجه به پژوهش حاضر می توان گفت:

13-یافته های پژوهش:

1- در پاسخ به اعلام میزان علاقه مندی به درس جغرافیا، 34 درصد پاسخ متوسط،37 درصد باسخ زیاد،16 درصدپاسخ خیلی زیاد،11درصدپاسخ کم و 4 درصد پاسخ بسیار کم داده بودند.

2-در مورد میزان خشنودی از فرا رسیدن ساعت درس جغرافیا،35 درصد پاسخ زیاد،14 درصد پاسخ بسیار زیاد، جمعا" 16 درصد پاسخ کم، و 28 درصد پاسخ متوسط را علامت زده بودند.

3-در پاسخ به اهمیت جغرافیا در زندگی آینده، 27درصد اهمیت آن را زیاد، 18 درصد بسیار زیاد،39 درصد متوسط،12درصد کم و 5 درصد بسیار کم اعلام کرده بودند.

4-در پاسخ به سوال مربوط به میزان سادگی و قابل فهم بودن مطالب کتابهای درسی جغرافیا:41درصد پاسخ زیاد،23درصد بسیار زیاد،23درصد متوسط، 2 درصد کم و 2 درصد بسیار کم را علامت زده بودند.

5-در پاسخ به میزان علاقه مندی خود به مشارکت در بحث های درس جغرافیا،23درصد زیاد،30درصد بسیار زیاد،12 درصد بسیار کم،16 درصد کم،و19 درصد متوسط اعلام کرده بودند.

6-در ارتباط با میزان علاقه به شنیدن و خواندن خبرهای جغرافیایی در رسانه ها،16 درصد علاقه ی خود را بسیار زیاد،25 درصد زیاد،30درصد متوسط، 25درصد کم،و 6 درصد بسیارکم اعلام کرده بودند.

7-در پاسخ به سوال مربوط به نقش اطلاعات دبیر جغرافیا در علاقه مندی دانش آموزان به این درس :53درصد پاسخ بسیار زیاد،32 درصد زیاد،9 درصد متوسط،4درصد کم و 4 درصد بسیار کم را علامت زده بودند.

8-در مورد تاثیر و جذابیت بازدیدهای علمی و جغرافیایی در افزایش میزان علاقه مندی دانش آموزان به این درس:58درصد پاسخ بسیار زیاد،28 درصد زیاد،9 درصد متوسط، 2 درصد کم، 4 درصد بسیار کم داده بودند.

9-درمورد تاثیر حسن برخوردو خوش اخلاقی دبیران جغرافیا در افزایش میزان علاقه مندی دانش آموزان به این درس :65درصد بسیار زیاد و 32 درصد زیاد، 2 درصد متوسط، 2درصد بسیار کم و 0 درصد کم را علامت زده بودند.

10-درمورد میزان جذابیت مطالب کتب درسی جغرافیا: 27 درصد میزان جذابیت را متوسط،41درصد زیاد،27 درصد متوسط،41درصد زیاد، 27 درصد متوسط،14 درصد کمو 4 درصد بسیار کم اعلام کرده بودند.

11-در جواب پیش بینی موفقیت حجم نمونه در پاسخ گویی به سوالات جغرافیای کنکور سال آینده : 23درصد این میزان را زیاد، 60درصد متوسط، 11درصد خیلی زیاد،5 درصد کم و 2 درصد بسیار کم پیش بینی کرده بودند.

12-در مورد میزان علاقه مندی حجم نمونه به ادامه ی تحصیل در رشته ی جغرافیا که می تواند حاکی از علاقه ی گروه آزمودنی به این درس باشد، اکثریت (28 درصد) با کسانی بود که این علاقه مندی را متوسط دانسته بودند و 23 درصد آن را زیاد، 19 درصد کم، 14 درصد بسیار کم، 18 درصد خیلی زیاد اعلام کرده بودند.

13-در پاسخ به سوال مربوط به نقش استفاده از وسایل کمک آموزشی در ایجاد رغبت در دانش آموزان به درس جغرافیا ،46 درصد پاسخ بسیار زیاد،،41درصد زیاد، 7درصد متوسط،5 درصد کم و 2 درصد بسیار کم داده بودند.

14-در مورد تاثیر راهنمائی و تشویق دبیران جغرافیا در میزان انجام فعالیتهای خارج از کلاس دانش آموزان، مانند تهیه ی مقاله ، روزنامه ی دیواری و ساخت مدل در زمینه ی جغرافیا ،25 درصد حجم نمونه ، پاسخ زیاد ،50درصد پاسخ بسیار زیاد ،11 درصد پاسخ متوسط ،11درصد پاسخ کم و 7 درصد بسیار کم را علامت زده بودند.

15-مرور فرضیه های پژوهش با توجه به نتایج پژوهش:

1-فرضیه های اول،دوم و سوم پژوهش اثبات شدند.

2-فرضیه های چهارم از دو بخش تشکیل شده است ،بخش اول ، بخش سادگی مطالب کتابهای درسی جغرافیا و بخش دوم، جذابیت زیاد این مطالب در کتاب های جغرافیایی دوره ی متوسط که هر دو تایید و اثبات شدند.

نتایج پژوهش: 17-

1-دانش آموزان به درس جغرافیا ، بیش از حد متوسط علاقه دارند وعلاقه مند به دنیال کردن خبرهای جغرافیایی هستند.

2-کلاس درس جغرافیا از جمله کلاسهایی است که بیش از نیمی از دانش آموزان با خشنودی زیاد و متوسط به آن وارد می شوند و حس مشارکت جویی آنان در این درس بسیار زیاد است. تعداد کسانی که با اکراه و ناخشنودی به کلاس می آیند و در بحث های کلاس بی تفاوت هستند، بسیار کم است.

3- دانش آموزان ،عامل خوش خلقی و حسن برخورد دبیران جغرافیا را در علاقه مند شدن خود به درس جغرافیا،بسیار موثر می دانند و عقیده دارند که دبیران با افزایش اطلاعات علمی خود می توانند،برمیزان علاقه مندی دانش آموزان به این درس بیفزایند.

4-نیمی از دانش آموزان ،درس جغرافیارا برای زندگی آینده ی خویش ، مهم و مفید می دانند.نیمی از آنها نیز به ادامه ی تحصیل در رشته ی جغرافیا ابراز تمایل می کنند.

5- بازدیدهای علمی و استفاده از وسایل کمک آموزشی ،نقش به سزایی در ایجاد رغبت به درس جغرافیا در دانش آموزان دارد.آنها برای انجام فعالیت های خارج از کلاس،در زمینه ی درس جغرافیا، مانند تهیه ی روزنامه ی دیواری و مقاله نویسی ، خواهان راهنمایی وهمکاری دبیران جغرافیا هستند.

6-از نظر نیمی از دانش آموزان ، مطالب کتابهای درسی جغرافیا سخت و مشکل نیستند . این تعداد در مورد پاسخگویی به سوالات کنکور سال آینده در این درس، خوش بین هستند.هم چنین، میزان جذابیت مطالب کتابهای درسی جغرافیا را زیاد می دانند؛ هر چند می گویند تا حد ایده آل فاصله دارد.

ده است.

18- پیشنهادات وراه حل ها:

نتایج پژو هش حاضر نشان می دهدکه نگرش دانش آموزان به درس جغرافیا مثبت است و به این درس علاقه مند هستند این امر برای دبیران جغرافیا و دانشجویان رشته ی جغرافیا از اهمیت فوق االعاده ای برخوردار است زیرا عامل انگیزه در یادگیری بسیار اهمیت دارد.یکی از معضلات دبیران در برخی از درسها کمبود یا نبود رغبت و علاقه در دانش آموزان است.

1-کوشش برای فرهنگ سازی اگر بپذیریم که هر تحولی نیازمند فرهنگ سازی است باید از طریق رسانه های گوناگون در سطح جامعه اطلاع رسانی کافی صورت گیرد تا عموم مردم از طریق کارکرد عناصر آموزشی آگاه شوند. در این میان،دانش اموزان نقش جست و جوگری و معلمان نقش هدایت گری دارند.

2-برگزاری دوره های آموزش ضمن خدمت برای معلمان و مدیران و اموزش روشهای جدید تدریس به معلمان.

3-تامین امکانات مناسب و از آن مهمتر ایجاد فرهنگ استفاده ی درست از ابزار و وسایل کمک آموزشی و مهمتر از آنها، توجیه مدیرانی که رابطه ی کمی با این مفهوم دارند درخصوص اینکه امروزه رایانه و سی دی های اموزشی از لوازم اساسی مدرسه محسوب می شود.پیشنهاد می شود،مولفان ،برای هریک از کتابهای جغرافیا،یک بسته ی نرم افزار حاوی انواع نقشه ها، عکس ها و فیلم های مناسب برای تدریس سرفصل ها تهیه کنند و برای مدرسه ها ارسال دارند یا حداقل به بازار عرضه کنند.

4- برگزاری جشنواره های تدریس که موجب نهادینه شدن هرچه بیشتر روشهای تدریس نو می شود.

5- ایجاد اتاق جغرافیا.معلم جغرافیا می توان به سلیقه ی خود این اتاق را منظم کند و انواع نقشه ها، الگوها و سی دی اموزشی جغرافیا و وسایلی مانند آنها را در ان قرار دهد.

-پیوست1، نمونه ی پرسش نامه ی پژوهش

طرح رغبت سنجی دانش آموزان رشته علوم انسانی مراکز پیش دانشگاهی شهرستان الشتر نسبت به درس جغرافیا

دانش آموزان عزیز! پرسشنامه ای که در اختیار شماست ، به پژوهش در زمینه ی شناسایی میزان رغبت و علاقه شما به درس جغرافیا مربوط است و هیچ تاثیری در نمره ی کلاسی شما نخواهد داشت بنابراین برای استفاده ی هرچه بیشتر از نگرش ها و رغبت های شما در برنامه ریزی های آینده ی درس ها خواهشمند است در کمال آرامش و دقت نظر و با صداقت به سوالات پاسخ دهید.

دانش آموزان مرکز پیش دانشگاهی پسرانه دخترانه

دوره ی تحصیلی: روزانه شبانه و بزرگسالان

سوالات:

1-میزان علاقه ی شما به درس جغرافیا تا چه حدی است؟